Το πρώτο πράγμα που πρόσεξα δεν ήταν το όνομά μου.
Ήταν η λέξη «άχρηστο».
Ήταν γραμμένη με μπλε στυλό δίπλα από μια απόδειξη των 4,80 ευρώ από ένα φούρνο στη Νέα Σμύρνη.
«Καφές + τυρόπιτα, 4,80 — άχρηστο έξοδο.»
Από κάτω:
«Φαρμακείο, 17,60 — δεν ξέρουμε τι πήρε.»
«Ταξί, 8,40 — ενώ υπάρχει λεωφορείο.»
«Παιδικά παπούτσια, 42,00 — υπερβολή.»
Και δίπλα σε μία αγορά από σούπερ μάρκετ:
«Κρασί, 6,90 — να κρατηθεί για δικαστήριο.»
Έμεινα ακίνητη μπροστά στη μισάνοιχτη συρταριέρα της πεθεράς μου, κρατώντας ένα παλιό τραπεζομάντιλο που είχα πάει να βρω επειδή μου το είχε ζητήσει η ίδια.
Στην αρχή δεν κατάλαβα.
Μετά είδα την ημερομηνία.
Ήταν από την προηγούμενη Τετάρτη.
Τη μέρα που είχα πληρώσει με τη δική μου κάρτα.
Το κρασί το είχα αγοράσει για το κυριακάτικο τραπέζι της.
Ένιωσα το στομάχι μου να σφίγγεται.
Τράβηξα λίγο περισσότερο το τετράδιο από το συρτάρι.
Δεν ήταν τετράδιο.
Ήταν φάκελος.
Πάνω έγραφε με κεφαλαία:
«ΕΛΕΝΗ — ΕΞΟΔΑ / ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ / ΠΑΙΔΙΑ».
Και από κάτω:
«Για χρήση αν χρειαστεί.»
Άκουσα βήματα στον διάδρομο.
Έσπρωξα τον φάκελο πίσω, έκλεισα το συρτάρι και γύρισα την πλάτη σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.
Η πεθερά μου, η κυρία Δέσποινα, εμφανίστηκε στην πόρτα κρατώντας ένα καλάθι με καθαρές πετσέτες.
— Το βρήκες;
— Τι;
— Το τραπεζομάντιλο.
Χρειάστηκα ένα δευτερόλεπτο για να θυμηθώ γιατί βρισκόμουν εκεί.
— Όχι ακόμα.
Με κοίταξε.
Όχι περίεργα.
Όχι φοβισμένα.
Απλώς λίγο περισσότερο απ’ όσο συνήθως.
— Είναι στο κάτω συρτάρι — είπε.
Χαμογέλασα.
— Θα το βρω.
Η Δέσποινα ήταν εξήντα τεσσάρων, χήρα εδώ και επτά χρόνια και από εκείνες τις γυναίκες που μπορούσαν να σου πουν μέσα στην ίδια πρόταση ότι σε αγαπούν και ότι καθαρίζεις λάθος τον νεροχύτη.
Όταν παντρεύτηκα τον γιο της, τον Νίκο, πριν από εννέα χρόνια, όλοι με είχαν προειδοποιήσει.
«Είναι καλή γυναίκα, αλλά πολύ Ελληνίδα μάνα.»
Το έλεγαν γελώντας.
Κι εγώ γελούσα μαζί τους.
Η Δέσποινα είχε άποψη για τα πάντα.
Για το πώς έπρεπε να ντύνω τον πεντάχρονο Αντώνη όταν είχε αέρα.
Για το αν η επτάχρονη Μαρία έτρωγε αρκετή φασολάδα.
Για το πόσο συχνά έπρεπε να πηγαίνουμε στην εκκλησία.
Για το αν τα παιδιά έπρεπε να βλέπουν tablet μετά τις οκτώ.
Για το αν μια παντρεμένη γυναίκα έπρεπε να παραγγέλνει φαγητό όταν «έχει δυο χέρια και κουζίνα».
Με ενοχλούσε.
Αλλά ποτέ δεν τη φοβήθηκα.
Μέχρι εκείνη τη μέρα.
Στο σπίτι, περίμενα να κοιμηθούν τα παιδιά.
Ο Νίκος γύρισε από το γραφείο λίγο μετά τις εννέα. Δούλευε σε εταιρεία εισαγωγών στον Ρέντη και τις τελευταίες εβδομάδες ερχόταν αργότερα απ’ ό,τι συνήθως.
Άφησε τα κλειδιά στο μπολ της εισόδου και με φίλησε στο μάγουλο.
📂 Αυτό που ανακάλυψα αμέσως μετά έκανε τις σημειώσεις να μοιάζουν σχεδόν αθώες — η συνέχεια βρίσκεται στο πρώτο σχόλιο. 👇
— Τι έχεις;
— Τίποτα.
— Αυτό το «τίποτα» το ξέρω.
Έβαλα ένα ποτήρι νερό μπροστά του.
— Η μητέρα σου κρατάει αρχείο με τα έξοδά μου.
Ο Νίκος γέλασε.
Πραγματικά γέλασε.
— Τι εννοείς αρχείο;
— Ημερομηνίες. Ποσά. Τι αγόρασα. Σχόλια.
Το χαμόγελό του έσβησε λίγο.
— Πού το είδες;
Η ερώτηση με ενόχλησε περισσότερο από όσο περίμενα.
Όχι «τι λες τώρα;».
Όχι «αποκλείεται».
«Πού το είδες;»
— Στη συρταριέρα της.
— Έψαχνες τα πράγματά της;
— Μου είπε να βρω τραπεζομάντιλο.
Ο Νίκος έτριψε το μέτωπό του.
— Η μητέρα μου γράφει τα πάντα. Πάντα το έκανε.
— Έγραφε ότι πήρα ταξί αντί για λεωφορείο;
— Μπορεί.
— Έγραφε ότι αγόρασα κρασί και ότι πρέπει να κρατηθεί «για δικαστήριο»;
Ο Νίκος σταμάτησε.
Η σιωπή του κράτησε ελάχιστα.
Αλλά την άκουσα.
— Για ποιο δικαστήριο; — ρώτησα.
— Δεν ξέρω.
— Νίκο.
— Ειλικρινά δεν ξέρω.
— Υπήρχε τίτλος «Έξοδα, συμπεριφορά, παιδιά».
Τότε σηκώθηκε.
— Ελένη, μην το κάνεις μεγαλύτερο απ’ όσο είναι.
— Δεν ξέρω καν πόσο μεγάλο είναι.
— Η μάνα μου είναι υπερβολική. Το ξέρεις.
— Και γιατί καταγράφει τι αγοράζω;
— Ίσως επειδή πιστεύει ότι ξοδεύουμε πολλά.
— Με ποιον τρόπο ξέρει ακριβώς τις αγορές μου;
Εκεί κόλλησε.
Για πρώτη φορά, τον είδα να σκέφτεται πριν απαντήσει.
— Ίσως από τις αποδείξεις.
— Οι μισές ήταν αγορές που δεν έκανα μαζί της.
Δεν είπε τίποτα.
Εκείνο το βράδυ κοιμήθηκε γυρισμένος προς τον τοίχο.
Εγώ δεν κοιμήθηκα σχεδόν καθόλου.
Το επόμενο πρωί, πήγα τα παιδιά σχολείο και μετά κάθισα στο αυτοκίνητο με το κινητό στο χέρι.
Άνοιξα την εφαρμογή της τράπεζας.
Οι περισσότερες αγορές στον φάκελο ήταν από κοινή πιστωτική κάρτα που είχαμε με τον Νίκο.
Ήταν πιθανό να τις βλέπει εκείνος.
Αλλά όχι η μητέρα του.
Εκτός αν κάποιος της τις έδινε.
Έκανα κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχα σκεφτεί ποτέ.
Κατέβασα το ιστορικό κίνησης των τελευταίων τριών μηνών.
Μετά έγραψα σε ένα χαρτί όσα θυμόμουν από τον φάκελο.
Οι ημερομηνίες ταίριαζαν σχεδόν απόλυτα.
Το μεσημέρι, τηλεφώνησα στη Δέσποινα.
— Θα περάσω να πάρω το ταψί που άφησα χθες.
— Έλα, παιδί μου. Έφτιαξα και γεμιστά.
Όταν έφτασα, ήταν στην κουζίνα.
Μου έβαλε φαγητό σε τάπερ.
Μου είπε ότι η Μαρία χρειάζεται κούρεμα.
Μου είπε ότι ο Αντώνης είναι αδύνατος.
Μου είπε ότι πρέπει να κάνω οικονομία γιατί «οι καιροί είναι δύσκολοι».
Δεν ανέφερα τον φάκελο.
Περίμενα.
Όταν πήγε στο μπαλκόνι να μαζέψει ρούχα, μπήκα στην κρεβατοκάμαρα.
Άνοιξα τη συρταριέρα.
Ο φάκελος είχε φύγει.
Έψαξα μόνο με τα μάτια, χωρίς να μετακινήσω πράγματα.
Τίποτα.
Τότε παρατήρησα ένα μικρό μαύρο σημειωματάριο πάνω στο κομοδίνο.
Το άνοιξα.
Δεν είχε έξοδα.
Είχε ημερομηνίες.
«14/3 — Ελένη άργησε 28 λεπτά να πάρει τα παιδιά.»
«18/3 — Μαρία χωρίς ζακέτα, 17°C.»
«22/3 — παραγγελία φαγητού δεύτερη φορά στην εβδομάδα.»
«29/3 — φώναξε στον Αντώνη στην είσοδο.»
Και μετά:
«Ν. λέει να συνεχίσουμε μέχρι να έχουμε αρκετά.»
Ν.
Ο Νίκος.
Τα πόδια μου πάγωσαν.
Δεν πήρα το σημειωματάριο.
Το φωτογράφισα.
Σελίδα-σελίδα.
Μετά έκλεισα τα πάντα όπως τα βρήκα.
Η Δέσποινα με περίμενε στην κουζίνα.
— Άργησες.
— Έψαχνα το ταψί.
— Στο ντουλάπι είναι.
— Το βρήκα.
Με κοίταξε για λίγο.
— Είσαι καλά;
— Μια χαρά.
Στο αυτοκίνητο, τα χέρια μου έτρεμαν τόσο πολύ που δεν μπορούσα να βάλω μπροστά.
Δεν πήρα τον Νίκο.
Πήρα την αδελφή μου, τη Σοφία.
Της είπα μόνο:
— Μπορώ να έρθω από το γραφείο σου;
Η Σοφία ήταν λογίστρια και από τους ανθρώπους που όταν ακούνε κάτι σοβαρό δεν λένε «μην ανησυχείς».
Λένε «δείξε μου».
Κοιτάξαμε μαζί τις φωτογραφίες.
Στην τελευταία σελίδα υπήρχαν τέσσερις λέξεις που δεν είχα προσέξει καλά:
«Αίτημα προσωρινής επιμέλειας — αποδείξεις.»
Η Σοφία σήκωσε το βλέμμα.
— Έχεις πρόβλημα με τον Νίκο;
— Όχι.
— Καβγάδες;
— Όπως όλοι.
— Σου έχει μιλήσει για χωρισμό;
— Ποτέ.
— Έχεις εσύ σχέση με άλλον;
— Τι λες;
— Ρωτάω τα πάντα.
— Όχι.
Κάθισε πίσω στην καρέκλα.
— Τότε κάποιος ετοιμάζεται πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Τα λόγια της με έκαναν να θυμώσω.
— Δεν υπάρχει πόλεμος.
— Ελένη, υπάρχει φάκελος για δικαστήριο.
Την ίδια μέρα έκλεισα ραντεβού με δικηγόρο οικογενειακού δικαίου.
Δεν το είπα σε κανέναν.
Η δικηγόρος, η Άννα Καρρά, δεν εντυπωσιάστηκε από τις σημειώσεις όσο περίμενα.
— Από μόνες τους δεν αποδεικνύουν σχεδόν τίποτα — είπε.
— Μα γράφουν για επιμέλεια.
— Αυτό αποδεικνύει πρόθεση ή προετοιμασία. Όχι ότι μπορούν να σου πάρουν τα παιδιά επειδή πήρες ταξί ή αγόρασες κρασί.
— Τότε γιατί το κάνουν;
— Αυτή είναι η σωστή ερώτηση.
Της έδειξα το «Ν. λέει να συνεχίσουμε».
— Μπορεί να σημαίνει Νίκος.
— Μπορεί.
— Είναι ο άντρας μου.
Η Άννα με κοίταξε προσεκτικά.
— Έχετε κοινά περιουσιακά στοιχεία;
— Ένα διαμέρισμα με δάνειο. Ένα μικρό εξοχικό στον Ωρωπό από τον πατέρα μου, στο δικό μου όνομα.
— Εισοδήματα;
Της εξήγησα ότι εργαζόμουν μερικώς ως γραφίστρια από το σπίτι μετά τη γέννηση του Αντώνη. Ο Νίκος κέρδιζε περισσότερα.
— Χρήματα σε κοινούς λογαριασμούς;
— Ναι.
— Έχει γίνει κάποια μεγάλη κίνηση τελευταία;
Δεν ήξερα.
Αυτό με τρόμαξε.
Γύρισα σπίτι και μπήκα στο e-banking από τον υπολογιστή.
Τότε είδα κάτι που δεν είχα παρατηρήσει.
Δύο εβδομάδες νωρίτερα, 18.000 ευρώ είχαν φύγει από κοινό λογαριασμό ταμιευτηρίου.
Προς επενδυτικό λογαριασμό που δεν αναγνώριζα.
Το βράδυ περίμενα τον Νίκο.
Μπήκε στις 20:46.
— Τα παιδιά;
— Κοιμούνται.
— Τόσο νωρίς;
— Θέλω να μιλήσουμε.
Με κοίταξε και κατάλαβε.
— Τι έγινε;
Έβαλα το κινητό στο τραπέζι και του έδειξα τη φωτογραφία από το σημειωματάριο.
Δεν το άγγιξε.
Απλώς το κοίταξε.
— Πες μου τι σημαίνει το «Ν. λέει να συνεχίσουμε».
Ο Νίκος έγινε κατακόκκινος.
— Μπήκες πάλι στα πράγματα της μάνας μου;
— Πες μου.
— Δεν ξέρω.
— Μη μου λες ψέματα.
— Δεν ξέρω τι γράφει η μάνα μου.
— Και τα δεκαοκτώ χιλιάρικα;
Αυτή τη φορά, η αντίδρασή του ήταν διαφορετική.
— Τι δεκαοκτώ χιλιάρικα;
— Από τον κοινό λογαριασμό.
Έβγαλε αμέσως το κινητό.
Άνοιξε την τράπεζα.
Για περίπου μισό λεπτό δεν μιλούσε.
— Αυτό δεν το έκανα εγώ.
Γέλασα από νεύρα.
— Βέβαια.
— Ελένη, δεν το έκανα.
— Τότε ποιος έχει πρόσβαση;
Ο Νίκος σήκωσε το κεφάλι.
Και τότε κατάλαβα από το πρόσωπό του ότι είχε μόλις θυμηθεί κάτι.
— Η μητέρα μου.
— Τι;
— Πριν χρόνια, όταν είχαμε κάνει ένα χειρουργείο στον πατέρα μου, της είχα δώσει εξουσιοδότηση για έναν λογαριασμό. Δεν ξέρω αν…
— Ποιον λογαριασμό;
Κοίταξε την οθόνη.
Ήταν ο ίδιος.
Εκείνο το βράδυ, για πρώτη φορά, ο Νίκος έδειξε να φοβάται όσο εγώ.
Την επόμενη μέρα πήγαμε μαζί στην τράπεζα.
Η μεταφορά είχε γίνει από εξουσιοδοτημένο χρήστη.
Δέσποινα Μανωλάκου.
Τα χρήματα είχαν πάει σε προθεσμιακό λογαριασμό στο όνομα του Νίκου.
Όχι στο δικό της.
Αυτό ήταν το σημείο που με μπέρδεψε περισσότερο.
— Γιατί να βάλει χρήματα στο όνομά σου; — τον ρώτησα.
— Δεν ξέρω.
— Και γιατί να μαζεύει στοιχεία εναντίον μου;
— Δεν ξέρω.
— Σταμάτα να μην ξέρεις.
Ο Νίκος χτύπησε το τιμόνι.
— Δεν ξέρω, Ελένη!
Το απόγευμα πήγαμε στη Δέσποινα μαζί.
Δεν της τηλεφωνήσαμε.
Όταν μας είδε στην πόρτα, κατάλαβε αμέσως.
— Τι έγινε;
Ο Νίκος μπήκε πρώτος.
— Γιατί πήρες δεκαοκτώ χιλιάδες ευρώ;
Η Δέσποινα δεν απάντησε.
— Μάνα;
— Δεν τα πήρα.
— Τα μετέφερες.
— Για σένα.
— Χωρίς να μου πεις;
— Έπρεπε να τα προστατέψω.
Εγώ στεκόμουν δίπλα στην πόρτα.
— Από ποιον;
Η Δέσποινα γύρισε προς το μέρος μου.
Δεν είπε «από σένα».
Αλλά το πρόσωπό της το είπε.
— Θέλω να δω τον φάκελο — είπα.
— Ποιον φάκελο;
— Αυτόν με το όνομά μου.
— Δεν ξέρω τι λες.
Έβγαλα το κινητό και της έδειξα τις φωτογραφίες.
Τότε κάθισε.
— Δεν έπρεπε να ψάχνεις.
— Κι εσύ δεν έπρεπε να καταγράφεις τη ζωή μου.
Ο Νίκος πήρε το κινητό μου και διάβαζε.
Όσο διάβαζε, το πρόσωπό του άλλαζε.
— Τι είναι αυτό;
Η μητέρα του δεν απαντούσε.
— Μάνα, τι είναι αυτό;
— Έκανα ό,τι έπρεπε.
— Για ποιο δικαστήριο;
— Για τα παιδιά.
Η καρδιά μου χτύπησε δυνατά.
— Θέλεις να μου πάρεις τα παιδιά;
Η Δέσποινα κοίταξε τον Νίκο.
— Όχι εγώ.
Στράφηκα προς τον άντρα μου.
— Εσύ;
— Όχι!
Η φωνή του ήταν τόσο δυνατή που η Δέσποινα πετάχτηκε.
— Τότε ποιος;
Κανείς δεν μίλησε.
Μέχρι που η Δέσποινα σηκώθηκε και πήγε στο υπνοδωμάτιο.
Επέστρεψε με έναν δεύτερο φάκελο.
Τον άφησε στο τραπέζι.
Πάνω δεν έγραφε το όνομά μου.
Έγραφε:
«ΝΙΚΟΣ».
Ο Νίκος τον άνοιξε.
Υπήρχαν φωτοτυπίες τραπεζικών κινήσεων.
Emails.
Αποδείξεις ξενοδοχείων.
Μηνύματα.
Και μια εκτυπωμένη κράτηση αεροπορικών εισιτηρίων για δύο άτομα στη Ρώμη.
Το ένα όνομα ήταν του Νίκου.
Το άλλο μιας γυναίκας που λεγόταν Κατερίνα Λυμπέρη.
Κοίταξα τον άντρα μου.
Έγινε άσπρος.
— Ελένη…
Δεν άκουσα τίποτε άλλο για μερικά δευτερόλεπτα.
— Ποια είναι;
— Συνάδελφος.
— Πήγατε Ρώμη;
— Όχι.
— Υπάρχουν εισιτήρια.
— Δεν πήγαμε.
— Τότε γιατί υπάρχουν;
Η Δέσποινα μίλησε.
— Γιατί εκείνος νόμιζε ότι θα πήγαινε.
Ο Νίκος γύρισε απότομα.
— Τι έχεις κάνει;
Η αλήθεια ήταν πολύ πιο περίεργη από αυτό που είχα φανταστεί.
Η Κατερίνα δεν ήταν ερωμένη του Νίκου.
Ήταν υπεύθυνη σε μια εταιρεία με την οποία συνεργαζόταν η δική του.
Εδώ και μήνες, τον πίεζε να συμμετάσχει σε μια εμπορική συμφωνία που περιλάμβανε κρυφές προμήθειες και τιμολόγια που ο Νίκος θεωρούσε ύποπτα.
Εκείνος είχε αρχίσει να κρατάει αντίγραφα.
Είχε πει στη μητέρα του μόνο ότι «ίσως μπλέξει άσχημα» και ότι, αν τα πράγματα πήγαιναν στραβά, θα έπρεπε να βοηθήσει την οικογένεια.
Η Δέσποινα όμως είχε παρερμηνεύσει σχεδόν τα πάντα.
Όταν κάποια στιγμή άκουσε σε τηλεφωνική του συζήτηση τη φράση «αν γίνει καταγγελία, θα με κυνηγήσουν», υπέθεσε ότι ο Νίκος κινδύνευε να χάσει τη δουλειά του, να κατηγορηθεί και τελικά να χωρίσουμε.
Αντί να τον ρωτήσει, άρχισε να σχεδιάζει.
— Και το δικαστήριο επιμέλειας; — είπα.
Η Δέσποινα χαμήλωσε τα μάτια.
— Αν ο Νίκος είχε προβλήματα και εσύ έφευγες με τα παιδιά, ήθελα να ξέρω τι θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε.
— «Να χρησιμοποιήσουμε»;
— Για να μη χάσουμε τα εγγόνια μου.
— Τα εγγόνια σου δεν είναι περιουσία σου.
— Δεν είπα αυτό.
— Κατέγραφες αν πήρα ταξί!
— Έκανα λάθος.
Ήταν η πρώτη φορά μέσα σε εννέα χρόνια που άκουσα τη Δέσποινα να λέει αυτές τις δύο λέξεις.
Αλλά δεν αρκούσαν.
— Πώς ήξερες όλες τις αγορές μου;
Τότε ο Νίκος έκλεισε τα μάτια.
— Μάνα…
Εκείνη σηκώθηκε και πήγε σε ένα συρτάρι της κουζίνας.
Έφερε έναν παλιό φάκελο τραπέζης.
Είχε πρόσβαση στα αντίγραφα κινήσεων του κοινού μας λογαριασμού επειδή η εξουσιοδότηση που της είχε δοθεί χρόνια πριν δεν είχε ανακληθεί ποτέ.
Κάθε μήνα κατέβαζε τις κινήσεις.
Έπειτα σημείωνε ό,τι θεωρούσε «ανεύθυνο».
— Ένα μπουκάλι κρασί; — είπα.
— Δεν ήξερα για ποιον ήταν.
— Για σένα ήταν.
Η Δέσποινα σήκωσε τα μάτια.
Για πρώτη φορά φάνηκε πραγματικά ντροπιασμένη.
Η υπόθεση με την Κατερίνα έκλεισε διαφορετικά.
Ο Νίκος είχε πράγματι συγκεντρώσει στοιχεία για ύποπτες συναλλαγές και, λίγες εβδομάδες αργότερα, τα παρέδωσε επίσημα στη διοίκηση της εταιρείας του μέσω δικηγόρου. Η κράτηση για τη Ρώμη ήταν μέρος επαγγελματικού ταξιδιού που τελικά ακυρώθηκε όταν αρνήθηκε να υπογράψει ένα συγκεκριμένο συμβόλαιο.
Δεν υπήρχε κρυφή σχέση.
Υπήρχε όμως κάτι άλλο που για μένα ήταν εξίσου σοβαρό.
Ο Νίκος είχε κρατήσει από μένα όλη την ιστορία επειδή πίστευε ότι με «προστάτευε».
Η μητέρα του, επειδή είχε μόνο μισές πληροφορίες, είχε χτίσει ένα ολόκληρο σενάριο όπου εγώ ήμουν πιθανός εχθρός της οικογένειας.
Τα επόμενα βήματα ήταν πολύ συγκεκριμένα.
Ανακαλέσαμε όλες τις τραπεζικές εξουσιοδοτήσεις της Δέσποινας.
Τα δεκαοκτώ χιλιάδες ευρώ επέστρεψαν στον κοινό λογαριασμό.
Ο φάκελος με τα έξοδά μου καταστράφηκε μπροστά μου.
Όχι επειδή της το ζήτησα.
Επειδή το ζήτησε ο Νίκος.
— Θα τον σκίσεις τώρα — της είπε.
Η Δέσποινα τον κοίταξε σαν να μην είχε ακούσει ποτέ τον γιο της να της μιλά έτσι.
— Νίκο…
— Τώρα.
Έσκισε τις σελίδες μία-μία.
Δεν ένιωσα ικανοποίηση.
Ένιωσα κούραση.
Τον επόμενο μήνα δεν πήγα ούτε μία φορά σπίτι της.
Τα παιδιά πήγαιναν με τον Νίκο.
Η Δέσποινα δεν διαμαρτυρήθηκε.
Μια Κυριακή, περίπου έξι εβδομάδες αργότερα, χτύπησε την πόρτα μας.
Κρατούσε μια σακούλα από ζαχαροπλαστείο και έναν μικρό φάκελο.
— Μπορώ να μπω;
Την άφησα.
Τα παιδιά έτρεξαν πάνω της.
Τους έδωσε γαλακτομπούρεκο και μετά κάθισε απέναντί μου στο τραπέζι.
— Αυτό είναι για σένα.
Άνοιξα τον φάκελο.
Μέσα ήταν χειρόγραφη επιστολή.
Δεν τη διάβασα εκείνη τη στιγμή.
— Τι είναι;
— Όσα δεν μπορώ να πω χωρίς να αρχίσω να δικαιολογούμαι.
Την κοίταξα.
— Και δεν θέλω να δικαιολογηθώ — συνέχισε. — Αυτό που έκανα ήταν λάθος.
Σιωπήσαμε.
Μετά είπε κάτι που δεν περίμενα.
— Ξέρεις γιατί φοβήθηκα τόσο πολύ;
— Γιατί;
— Επειδή όταν ο Νίκος ήταν μικρός, ο πατέρας του έφυγε για δύο χρόνια.
Δεν το ήξερα.
Ο Νίκος μου είχε πει πάντα ότι οι γονείς του είχαν δύσκολο γάμο, αλλά όχι αυτό.
— Είχε άλλη γυναίκα — είπε η Δέσποινα. — Και όταν γύρισε, εγώ τον δέχτηκα πίσω. Για χάρη του παιδιού, έλεγα. Στην πραγματικότητα, φοβόμουν ότι αν έμενα μόνη, θα μου έπαιρνε τον Νίκο επειδή εκείνος είχε περισσότερα χρήματα.
Τώρα κατάλαβα.
Όχι για να τη συγχωρήσω αμέσως.
Αλλά για να καταλάβω από πού είχε γεννηθεί η εμμονή της.
Για τη Δέσποινα, κάθε οικογενειακή κρίση έκρυβε την ίδια απειλή: κάποιος θα φύγει και κάποιος θα πάρει το παιδί.
— Εγώ δεν είμαι ο πεθερός μου — της είπα.
— Το ξέρω.
— Και ο Νίκος δεν είναι πέντε χρονών.
— Το ξέρω κι αυτό.
— Και τα παιδιά μου δεν χρειάζονται να τα προστατεύεις από τη μητέρα τους.
Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα.
— Τώρα το ξέρω.
Η σχέση μας δεν έγινε ξαφνικά τέλεια.
Θα ήταν ψέμα.
Ακόμα σχολιάζει ότι βάζω πολύ αλάτι.
Ακόμα πιστεύει ότι τα παιδιά πρέπει να φορούν φανελάκι μέχρι τον Μάιο.
Ακόμα εμφανίζεται με τάπερ που δεν ζήτησα.
Αλλά υπάρχει μια διαφορά.
Όταν έχει άποψη, τη λέει μπροστά μου.
Δεν κρατάει φάκελο.
Και εγώ σταμάτησα να γελάω όταν κάποιος λέει ότι μια γυναίκα είναι «απλώς μια παλιομοδίτισσα Ελληνίδα μάνα».
Γιατί έμαθα ότι πίσω από την υπερβολική φροντίδα μπορεί να κρύβεται φόβος.
Και πίσω από τον φόβο, αν κανείς δεν βάλει όρια, μπορεί να γεννηθεί έλεγχος.
Πριν λίγους μήνες, πήγαμε όλοι μαζί για φαγητό σε μια ταβέρνα στο Παλαιό Φάληρο.
Όταν ήρθε ο λογαριασμός, πλήρωσα εγώ.
Η Δέσποινα με κοίταξε.
— Πόσο έκανε;
Σήκωσα το φρύδι.
Πάγωσε για ένα δευτερόλεπτο.
Μετά χαμογέλασε.
— Άκυρο. Δεν με αφορά.
Ο Νίκος γέλασε.
Κι εγώ, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, γέλασα κι εγώ.
Γιατί αυτή τη φορά ήξερα ότι δεν θα υπήρχε κανένα μπλε στυλό να καταγράψει το ποσό.